آیت الله سید مرتضی نجومی

آیت الله سید مرتضی

نجومی

۲۱ دی ۱۳۹۰

حضرت آیت الله استاد حاج سید مرتضی نجومی فرزند مرحوم آیت الله آقا سید محمد جواد نجومی فرزند آقا سید میرزا اسماعیل نجومی ، بنا به شجره نامه ای که به خط این بزرگوار

حضرت آیت الله استاد حاج سید مرتضی نجومی فرزند  مرحوم آیت الله 
آقا سید محمد جواد نجومی فرزند آقا سید میرزا اسماعیل نجومی ، بنا به شجره نامه ای 
که به خط این بزرگوار در پشت نسخه بسیار نفیس نهج البلاغه خطی مرقوم شده سلسله 
سیادت   ایشان به امام همام سید الساجدین و زین العابدین حضرت علی ابن الحسین ع  
منتصب است .
پدرو جد بزرگوارشان آقا سید میرزا اسماعیل نجومی متولد کرمانشاه  
و از سادات بسیار جلیل القدر و از اتقیای زمان بودند که طول عمر مبارکشان را در شهر 
کرمانشاه سپری و ملاجا و پناهی بودند برای دوستداران ائمه اطهار علیهم السلام . در 
خصوص والده مکرمشان به بخشی ازتوضیحات استاد در این باب در کتاب فوق بسنده میکنیم
« والده عفیفه و صالحه بنده که به راستی نمونه سلامت نفس ، دیانت 
، تقوی ، دلسوزی ، مهر و محبت بود فرزند مرحوم مغفور آیت الله شیخ مرتضی علم الهدی 
آل آقا بودند »
 
سال و محل تولد
استاد برابر آنچه در این کتاب قید فرموده اند به نقل از والد 
مکرمشان که در پشت نسخه خطی کتاب  عین الیقین فیض مرقوم داشته اند در 23 جمادی 
الثانی 1346 مصادف با 5 آذر 1307 در کرمانشاه متولد شده اند ولیکن در شناسنامه ،  
تاریخ تولدشان  26 بهمن 1307 قید شده است .


دوران کودکی و نوجوانی :

استاد در سال 1314 شمسی در دبستان هدایت کرمانشاه  به تحصیل 
پرداخته و تا کلاس ششم همانجا بوده سپس در سال 1321 و 1322 دوران اول و دوم 
دبیرستان را نیز گذرانده و ضمن رها کردن تحصیل در مدارس دولتی  به  تحصیل دروس 
حوزوی پرداخته اند .ایشان در بیان  خاطرات این بخش  از زندگیشان اشاراتی به خاطرات 
شیرینی چون مراوده و رفت آمده علمای بزرگ شیعه به منزل پدریشان و کسب فیض از حضور 
این بزرگواران نموده و خاطرات تلخ اشغال کرمانشاه توسط نیروهای انگلیسی در 
شهریور20و رژه اشغالگران در خیابان مدرس ( سپه سابق ) رانیز به یاد می آورند .


دوران جوانی و تحصیل علوم حوزوی  :

در زمانی که هیچ مدرسه علوم دینی و هیچ طلبه ای در کرمانشاه  
نبود ایشان تحصیل علوم حوزوی را نزد پدرشان و دیگر اساتید شهرآغاز نمودند تا اینکه 
پس از گذشت  چند ماهی از این جریان  علمای کرمانشاه  به امر حضرت آیت الله آقا سید 
ابوالحسن اصفهانی  حوزه ی علمیه را در کرمانشاه پایه گذاری نموده و در مسجد  حاج 
شهباز خان اولین مدرسه علوم دینی  تشکیل شد .
استاد در محضر اساتیدی چون آقا میرزا ابراهیم پور معتمد ، حاج 
سید محمود معصومی لاری و حاج شیخ حسن حاج آخوند  به تحصیل علوم دینی پایه پرداخته 
تا اینکه به جهت گذراندان دروس حوزوی و بهره جستن از محضر اساتید بزرگ شیعه دست به 
مهاجرت به عتبات عالیات عراق « کربلا و نجف »  زدند که در کتاب کیمیای سعادت تحت 
عنوان تعبیر رویا و عزیمت به کوی دوست از این اقدام یاد کرده اند .


زندگی در نجف اشرف :

 استاد در بیان دلیل عزیمت به عراق (شهر نجف اشرف ) برای ادامه 
تحصیل در کتاب کیمیای هستی  چنین  نوشته اند  که:
 « رفت و آمد علاقمندان و همشهریان را به منزل والد و معاشر بیش 
از اندازه را بلائی برای ادامه تحصیل دیدم لذا تصمیم به عزیمت به عتبات مقدسه و 
انتقال به حوزه نجف اشرف گرفتم»
ایشان در سال 1369 هجری قمری  به شهر نجف اشرف رفته و در مدارس 
ذیل به تحصیل  دروس حوزوی پرداخته و به درجه اجتهاد نائل آمده اند :

مدرسه آقا سید محم کاظم یزدی
مدرسه مرحوم آیت الله آخوند خراسانی
مدرسه حاجی «مرحوم حاج میرزا حسین حاج میرزا خلیل »
مدرسه مرحوم آخوند
 در این ایام استاد 
در درس خارج ، استادان اعلمی چون حضرت آیت الله  العظمی آقا میرزا محمد باقر زنجانی 
، آیت الله آقا میرزاعبد الهادی شیرازی  ، آیت الله حاج آقا محسن حکیم وآیت الله 
العظمی آقای حاج سیدمحمود شاهرودی  شرکت نموده و اولین اجازه اجتهاد را از دستان 
مبارک حضرت آیت الله  العظمی آقا میرزا محمد باقر زنجانی دریافت نموده است . 

تشکیل خانواده :
بنا به آنچه در کتاب پر ارزش و با برکت زندگی نامه ایشان قید 
شده  استاد در سال 1334  با دختر یکی از علمای متقین  نجف  حضرت حجه الاسلام آقا 
سید عباس  ناجی  رحمه الله علیه که اصالتا اهل آذربایجان بودن ازدواج کرده و هم 
اکنون صاحب سه پسر و سه دخترو تعدادی  نوه هستند که خداوند همگی را  برای اسلام حفظ 
نماید .


بازگشت به وطن :

در سال 1349 در پی اخراج ایرانیان مقیم عراق توسط بعثیون استاد 
به کرمانشاه مراجعت و از آن پس عمر پر برکت خویش را وقف و صرف مردم کرمانشاه نموده 
وهم اکنون  از چهره های پر نفوذ معنوی شهر محسوب میشوند که محل رجوع بسیار از 
دانشمندان ، طلاب و افراد تحصیلکرده هستند .
ایشان هم اکنون در مسجد نواب نماز میگذارند که از جمله مساجد 
فعال و پر جمعیت شهر کرمانشاه است .


استاد و جریان انقلاب :

استاد در خصوص فعالیتهای دوران انقلاب چنین نگاشته اند :
«بعد از بازگشت از نجف اشرف تا شروع انقلاب  مقدس  اسلامی دیگر 
مجال نوشتن کتابی یا استنساخی پیدا نشد و به کارهای معمولی و وظایف مقرره روحانیت 
مشغول شدیم . تا اوان انقلاب اسلامی که جوانان  عزیز و سر باخته ، دستگاه تکثیر و 
چاپ اعلامیه ها را مخفیانه به منزل ما آوردند بطوریکه خود آقایان روحانیون  محترمی 
که کاملا در جریان انقلاب بودند نمی دانستند که اعلامیه ها کجا تکثیر میشود  حتی 
گاهی جلسه آقایان  علما منزل ما بود  و در همان وقت جوانان عزیز در زیر زمین مشغول 
تکثیر و چاپ اعلامیه ها با انشاء این حقیر بودند .»
در کوران درگیریهای انقلاب  در 9 مهر ماه 57 داماد استاد به نام 
شهید صادق صابون پز  در درگیری با عوامل رژیم شاه  به شهادت رسید و بعنوان  اولین 
شهید انقلاب اسلامی در کرمانشاه  تقدیم به امام و انقلاب شد .


آثار و تالیفات :

در آثار به ثبت رسیده  از ایشان می توان  به  مجموعه عکسی از 
آثار خطی ایشان  ، چند رساله ارزشمند  با عناوینی چون   رساله بعد معنوی هنر خط ، 
رساله التصویر و التمثیل ، رساله الغناء ، رساله النجاسه الخمر ، تفسیر سوره ی مومن 
،  و رساله ای در تعظیم شعائر اسلامی  اشاره نمود گرچه استاد در ذیل بخش آثار و 
تالیفات چنین آورده اند :
« مطلبی را اینجا تذکر دهم و آن اینکه ما از اول بفکر کتاب نویسی 
یا اگر جسارت نباشد  بفکر خود نمائی و تالیف و تصنیف نبودیم و همیشه می گفتیم مردی 
در فهمیدن کلمات بزرگان و محققان عظیم ماست  لذا چندان رغبتی به نوشتن کتاب مستقل 
نداشتیم »
البته استاد بسیاری از آثار بزرگان را استنساخ نموده اند  از 
جمله آنها ریاض العلما ی مرحوم عبدالله افندی ،  رساله صحیحه  از میرزای زنجانی  و 
چند اثر دیگر ...»


برجستگی های هنری :

استاد در خصوص ویژگیهای هنری خود و خانواده اش چنین نوشته اند :
« در خاندان ما هنر های زیبا جایگاه ویژه ای دارد و هنرمند 
خوشنویس ، نقاش و صحاف زیاد داشته ایم ، مرحوم جدم آقای میرزا اسماعیل که در ابتدای 
کلام ترجمه حال ایشان  را آوردم  از خوشنویسان بسیر خوبیبودند که انواع خطوط را 
بسیار استادانه می نوشتند و آثار بسیار ارزشمندی در این زمینه دارند  که همراه 
برادرش آقا میرزا رضای منجم باشی از شاگردان میرزا محمد علی خوشنویس کرمانشاهی بوده 
اند .» آقا سیف السادات ، سید میرزا عبدالرحمن نجومی ، سید میرزا محسن و سید محمد 
صالح  سیف السادات ، سید نصر الله نجومی و سید میرزا حسن نجومی و سید هادی و مهدی 
نجومی و آقا سید محمد جواد نجومی پدر گرانقدر استاد  نیز از هنرمندان این خانواده 
هستند .
خود استاد از برترینهای هنر خوش نویسی جهان هستند که تابلوهای 
زیبای ایشان هوش از سر هر صاحب ذوقی می برد استاد نزد خطاطان بزرگی همچون هاشم 
بغدادی و احمد نجفی   به تمرین و ممارست پرداخته اند تا درانواع خطوط اسلامی  استاد 
مسلم و در خط نسخ و ثلث یگانه و بی همتا گردیده اند و در تذهیب و تشعیر و جلید و گل 
و بوته سازی آثار جاودانه ای پدید اورده اند .   در سال 1398 هجری قمری مرحوم حاج 
میرزا احمد معصومی زنجانی اجازه ای عربی در عالم خط برای استاد نوشته اند و لوح 
تقدیر در نخستین گردهمائی و جشنواره خوشنویسان جهان را اذان خود نموده و در سال  
نیز بعنوان چهره ی ماندگار ایران در عالم هنر  مورد تقدیر قرار گرفته اند . 
 از خداوند منان طول عمر و سلامتی ایشان و خانواده محترمشان را 
خواستاریم و امید آنکه  مردم شهید پرور و مومن کرمانشاه از فیض حضور چنین افراد با 
برکتی هیچگاه محروم نشوند .

والسلام
تاریخ آخرین بروزرسانی ۲۱ دی ۱۳۹۰

اطلاعات اشخاص

آیت الله سید مرتضی نجومی
آیت الله سید مرتضی نجومی
آیت الله سید مرتضی نجومی
حضرت آیت الله استاد حاج سید مرتضی نجومی فرزند  مرحوم آیت الله 
آقا سید محمد جواد نجومی فرزند آقا سید میرزا اسماعیل نجومی ، بنا به شجره نامه ای 
که به خط این بزرگوار در پشت نسخه بسیار نفیس نهج البلاغه خطی مرقوم شده سلسله 
سیادت   ایشان به امام همام سید الساجدین و زین العابدین حضرت علی ابن الحسین ع  
منتصب است .
پدرو جد بزرگوارشان آقا سید میرزا اسماعیل نجومی متولد کرمانشاه  
و از سادات بسیار جلیل القدر و از اتقیای زمان بودند که طول عمر مبارکشان را در شهر 
کرمانشاه سپری و ملاجا و پناهی بودند برای دوستداران ائمه اطهار علیهم السلام . در 
خصوص والده مکرمشان به بخشی ازتوضیحات استاد در این باب در کتاب فوق بسنده میکنیم
« والده عفیفه و صالحه بنده که به راستی نمونه سلامت نفس ، دیانت 
، تقوی ، دلسوزی ، مهر و محبت بود فرزند مرحوم مغفور آیت الله شیخ مرتضی علم الهدی 
آل آقا بودند »
 
سال و محل تولد
استاد برابر آنچه در این کتاب قید فرموده اند به نقل از والد 
مکرمشان که در پشت نسخه خطی کتاب  عین الیقین فیض مرقوم داشته اند در 23 جمادی 
الثانی 1346 مصادف با 5 آذر 1307 در کرمانشاه متولد شده اند ولیکن در شناسنامه ،  
تاریخ تولدشان  26 بهمن 1307 قید شده است .


دوران کودکی و نوجوانی :

استاد در سال 1314 شمسی در دبستان هدایت کرمانشاه  به تحصیل 
پرداخته و تا کلاس ششم همانجا بوده سپس در سال 1321 و 1322 دوران اول و دوم 
دبیرستان را نیز گذرانده و ضمن رها کردن تحصیل در مدارس دولتی  به  تحصیل دروس 
حوزوی پرداخته اند .ایشان در بیان  خاطرات این بخش  از زندگیشان اشاراتی به خاطرات 
شیرینی چون مراوده و رفت آمده علمای بزرگ شیعه به منزل پدریشان و کسب فیض از حضور 
این بزرگواران نموده و خاطرات تلخ اشغال کرمانشاه توسط نیروهای انگلیسی در 
شهریور20و رژه اشغالگران در خیابان مدرس ( سپه سابق ) رانیز به یاد می آورند .


دوران جوانی و تحصیل علوم حوزوی  :

در زمانی که هیچ مدرسه علوم دینی و هیچ طلبه ای در کرمانشاه  
نبود ایشان تحصیل علوم حوزوی را نزد پدرشان و دیگر اساتید شهرآغاز نمودند تا اینکه 
پس از گذشت  چند ماهی از این جریان  علمای کرمانشاه  به امر حضرت آیت الله آقا سید 
ابوالحسن اصفهانی  حوزه ی علمیه را در کرمانشاه پایه گذاری نموده و در مسجد  حاج 
شهباز خان اولین مدرسه علوم دینی  تشکیل شد .
استاد در محضر اساتیدی چون آقا میرزا ابراهیم پور معتمد ، حاج 
سید محمود معصومی لاری و حاج شیخ حسن حاج آخوند  به تحصیل علوم دینی پایه پرداخته 
تا اینکه به جهت گذراندان دروس حوزوی و بهره جستن از محضر اساتید بزرگ شیعه دست به 
مهاجرت به عتبات عالیات عراق « کربلا و نجف »  زدند که در کتاب کیمیای سعادت تحت 
عنوان تعبیر رویا و عزیمت به کوی دوست از این اقدام یاد کرده اند .


زندگی در نجف اشرف :

 استاد در بیان دلیل عزیمت به عراق (شهر نجف اشرف ) برای ادامه 
تحصیل در کتاب کیمیای هستی  چنین  نوشته اند  که:
 « رفت و آمد علاقمندان و همشهریان را به منزل والد و معاشر بیش 
از اندازه را بلائی برای ادامه تحصیل دیدم لذا تصمیم به عزیمت به عتبات مقدسه و 
انتقال به حوزه نجف اشرف گرفتم»
ایشان در سال 1369 هجری قمری  به شهر نجف اشرف رفته و در مدارس 
ذیل به تحصیل  دروس حوزوی پرداخته و به درجه اجتهاد نائل آمده اند :

مدرسه آقا سید محم کاظم یزدی
مدرسه مرحوم آیت الله آخوند خراسانی
مدرسه حاجی «مرحوم حاج میرزا حسین حاج میرزا خلیل »
مدرسه مرحوم آخوند
 در این ایام استاد 
در درس خارج ، استادان اعلمی چون حضرت آیت الله  العظمی آقا میرزا محمد باقر زنجانی 
، آیت الله آقا میرزاعبد الهادی شیرازی  ، آیت الله حاج آقا محسن حکیم وآیت الله 
العظمی آقای حاج سیدمحمود شاهرودی  شرکت نموده و اولین اجازه اجتهاد را از دستان 
مبارک حضرت آیت الله  العظمی آقا میرزا محمد باقر زنجانی دریافت نموده است . 

تشکیل خانواده :
بنا به آنچه در کتاب پر ارزش و با برکت زندگی نامه ایشان قید 
شده  استاد در سال 1334  با دختر یکی از علمای متقین  نجف  حضرت حجه الاسلام آقا 
سید عباس  ناجی  رحمه الله علیه که اصالتا اهل آذربایجان بودن ازدواج کرده و هم 
اکنون صاحب سه پسر و سه دخترو تعدادی  نوه هستند که خداوند همگی را  برای اسلام حفظ 
نماید .


بازگشت به وطن :

در سال 1349 در پی اخراج ایرانیان مقیم عراق توسط بعثیون استاد 
به کرمانشاه مراجعت و از آن پس عمر پر برکت خویش را وقف و صرف مردم کرمانشاه نموده 
وهم اکنون  از چهره های پر نفوذ معنوی شهر محسوب میشوند که محل رجوع بسیار از 
دانشمندان ، طلاب و افراد تحصیلکرده هستند .
ایشان هم اکنون در مسجد نواب نماز میگذارند که از جمله مساجد 
فعال و پر جمعیت شهر کرمانشاه است .


استاد و جریان انقلاب :

استاد در خصوص فعالیتهای دوران انقلاب چنین نگاشته اند :
«بعد از بازگشت از نجف اشرف تا شروع انقلاب  مقدس  اسلامی دیگر 
مجال نوشتن کتابی یا استنساخی پیدا نشد و به کارهای معمولی و وظایف مقرره روحانیت 
مشغول شدیم . تا اوان انقلاب اسلامی که جوانان  عزیز و سر باخته ، دستگاه تکثیر و 
چاپ اعلامیه ها را مخفیانه به منزل ما آوردند بطوریکه خود آقایان روحانیون  محترمی 
که کاملا در جریان انقلاب بودند نمی دانستند که اعلامیه ها کجا تکثیر میشود  حتی 
گاهی جلسه آقایان  علما منزل ما بود  و در همان وقت جوانان عزیز در زیر زمین مشغول 
تکثیر و چاپ اعلامیه ها با انشاء این حقیر بودند .»
در کوران درگیریهای انقلاب  در 9 مهر ماه 57 داماد استاد به نام 
شهید صادق صابون پز  در درگیری با عوامل رژیم شاه  به شهادت رسید و بعنوان  اولین 
شهید انقلاب اسلامی در کرمانشاه  تقدیم به امام و انقلاب شد .


آثار و تالیفات :

در آثار به ثبت رسیده  از ایشان می توان  به  مجموعه عکسی از 
آثار خطی ایشان  ، چند رساله ارزشمند  با عناوینی چون   رساله بعد معنوی هنر خط ، 
رساله التصویر و التمثیل ، رساله الغناء ، رساله النجاسه الخمر ، تفسیر سوره ی مومن 
،  و رساله ای در تعظیم شعائر اسلامی  اشاره نمود گرچه استاد در ذیل بخش آثار و 
تالیفات چنین آورده اند :
« مطلبی را اینجا تذکر دهم و آن اینکه ما از اول بفکر کتاب نویسی 
یا اگر جسارت نباشد  بفکر خود نمائی و تالیف و تصنیف نبودیم و همیشه می گفتیم مردی 
در فهمیدن کلمات بزرگان و محققان عظیم ماست  لذا چندان رغبتی به نوشتن کتاب مستقل 
نداشتیم »
البته استاد بسیاری از آثار بزرگان را استنساخ نموده اند  از 
جمله آنها ریاض العلما ی مرحوم عبدالله افندی ،  رساله صحیحه  از میرزای زنجانی  و 
چند اثر دیگر ...»


برجستگی های هنری :

استاد در خصوص ویژگیهای هنری خود و خانواده اش چنین نوشته اند :
« در خاندان ما هنر های زیبا جایگاه ویژه ای دارد و هنرمند 
خوشنویس ، نقاش و صحاف زیاد داشته ایم ، مرحوم جدم آقای میرزا اسماعیل که در ابتدای 
کلام ترجمه حال ایشان  را آوردم  از خوشنویسان بسیر خوبیبودند که انواع خطوط را 
بسیار استادانه می نوشتند و آثار بسیار ارزشمندی در این زمینه دارند  که همراه 
برادرش آقا میرزا رضای منجم باشی از شاگردان میرزا محمد علی خوشنویس کرمانشاهی بوده 
اند .» آقا سیف السادات ، سید میرزا عبدالرحمن نجومی ، سید میرزا محسن و سید محمد 
صالح  سیف السادات ، سید نصر الله نجومی و سید میرزا حسن نجومی و سید هادی و مهدی 
نجومی و آقا سید محمد جواد نجومی پدر گرانقدر استاد  نیز از هنرمندان این خانواده 
هستند .
خود استاد از برترینهای هنر خوش نویسی جهان هستند که تابلوهای 
زیبای ایشان هوش از سر هر صاحب ذوقی می برد استاد نزد خطاطان بزرگی همچون هاشم 
بغدادی و احمد نجفی   به تمرین و ممارست پرداخته اند تا درانواع خطوط اسلامی  استاد 
مسلم و در خط نسخ و ثلث یگانه و بی همتا گردیده اند و در تذهیب و تشعیر و جلید و گل 
و بوته سازی آثار جاودانه ای پدید اورده اند .   در سال 1398 هجری قمری مرحوم حاج 
میرزا احمد معصومی زنجانی اجازه ای عربی در عالم خط برای استاد نوشته اند و لوح 
تقدیر در نخستین گردهمائی و جشنواره خوشنویسان جهان را اذان خود نموده و در سال  
نیز بعنوان چهره ی ماندگار ایران در عالم هنر  مورد تقدیر قرار گرفته اند . 
 از خداوند منان طول عمر و سلامتی ایشان و خانواده محترمشان را 
خواستاریم و امید آنکه  مردم شهید پرور و مومن کرمانشاه از فیض حضور چنین افراد با 
برکتی هیچگاه محروم نشوند .

والسلام